İSTEMBİL

İstanbul Temel Bilimler Akademisi

Fizik II - Bölüm 4: Sığa ve Dielektrikler

İÇİNDEKİLER

REKLAM

4.1 Sığaçlar

Çeşitli sığaçlar
Şekil 4 .1 Günümüz teknolojik uygulamalarında kullanılan sığaçlardan bir kaçı.1

Sığaç2, üzerinde elektrik yükü (ve enerjisi) depolayabilen iki adet birbirinden boşluk veya yalıtkan bir malzemeyle ayrılmış iki iletken yüzeyden oluşan bir cihazdır. Şekil 4.1'de bir kaç çeşidi gösterilen sığaç, en basit haliyle, birbirine paralel iki tane iletken plakadan oluşur. Sığaç "doldurulduğunda" iki iletken büyüklüğü $Q$ olan eşit ancak zıt işaretli yükler taşır. Bu $Q$ yükü, iki ilekten arasındaki potansiyel farkı $V$ ile doğru orantılıdır. Bu orantı sabitine sığa adı verilir.

$$ Q=CV \tag{4.1}$$

Burada $C$ sığacımızın sığasıdır ve birimi $\mathrm{C}/\mathrm{V}$ yada Farad ($\mathrm{F}$) dır.

Sığaç Sembolleri
Şekil 4 .2 (a) Paralel plakalı sığaç ve (b) Devre şemalarında kullanılan sığaç sembolleri

Şekil 4.2'de paralel plakalı basit sığaç ve devre şemalarında kullanılan sığaç sembolleri gösteriliyor. Sığaçların çalışma prensibi kısaca şu şekilde özetlenebilir. Terminalleri arasındaki potansiyel farkı $V$ olan bir pil3, bir sığaca bağlandığında, pilden sığaca aralarındaki potansiyel farkından dolayı yük transferi olur. Bu transfer, sığacın plakaları arasındaki potansiyel farkı pilin potansiyel farkına eşitlenene kadar devam eder. Bu potansiyel farkında plakalar üzerindeki $Q$ yükünün büyüklüğü sığacın sığası ile doğru orantılıdır.

[1] Eric Schrader (San Francisco, CA, United States) tarafından oluşturulan CC-SA Lisanslı bu resim Wikimedia.org'dan alınmıştır.

[2] Kapasitör veya kondansatör olarak da karşınıza çıkabilir.

[3] Pillerden bir sonraki bölümde bahsedilecektir. Piller terminalleri arasında sabit potansiyel farkı olan voltaj kaynaklarıdır. Devre şemalarında pil Pil Sembolü sembolü ile gösterilir.

REKLAM



Sonraki Sayfa 4.2 Sığanın Analitik Olarak Belirlenmesi